Liczby stanowią fundament matematyki. W dobrym zrozumieniu liczb pomogą ci ćwiczenia z następujących tematów:
- Liczenie do 20 – rozpoznawanie liczb i liczenie przedstawionych na obrazkach elementów, kolejność liczb
- Oś liczbowa do 20 – zaznaczanie liczb na osi liczbowej, co pomaga lepiej zrozumieć ich kolejność i wartość
- Liczenie do 100 – liczenie przedstawionych na obrazkach elementów i zapisywanie odpowiadających im liczb w zakresie do 100
- Liczby i cyfry – poznanie różnicy między liczbą a cyfrą, np. tego, że liczba 25 składa się z cyfr 2 i 5
- Cyfry rzymskie – poznawanie i stosowanie cyfr rzymskich (I, V, X, L, C, D, M)
- Liczby do 1000: zapis słowny – zapisywanie liczb słownie i zamienianie zapisu słownego na liczby, np. 456 i „czterysta pięćdziesiąt sześć”.
- Duże liczby: zapis słowny – zapisywanie dużych liczb słownie i odczytywanie ich
Oś liczbowa do 20
Oś liczbowa służy do przedstawienia liczb. Liczby zaznaczone są na niej za pomocą punktów. Zaznaczone punkty tworzą coś w stylu przedziałki, na której mogą być podpisane wszystkie punkty lub, dla większej przejrzystości, tylko niektóre. Pozostałe liczby należy znaleźć samemu. Oś liczbową możemy sobie wyobrazić jako spacer. Zaczynamy na linii startu, którą jest liczba zero, i idziemy od jednego punktu do drugiego.
Poniżej znajdziesz prosty przykład osi liczbowej, na której szukamy liczby 7:
Cyfry rzymskie
Rzymski system zapisu liczb to sposób zapisu liczb za pomocą liter alfabetu łacińskiego. W przeciwieństwie do powszechnie używanego zapisu liczb (cyfry arabskie, system dziesiętny) jest niepozycyjnym zapisem liczbowym. Cyfry rzymskie nie nadają się do obliczeń matematycznych, na przykład mnożenie w tym zapisie jest o wiele trudniejsze niż w systemie dziesiętnym. Jednak warto je znać, ponieważ w codziennym życiu spotykamy się z nimi dosyć często. Możemy je znaleźć np. na tarczach zegarów, na pomnikach (rok) czy w książkach (numeracja rozdziałów). W Polsce używamy ich również do zapisu stuleci (np. teraz mamy XXI wiek).
Podstawowymi liczbami rzymskimi są I, V, X, L, C, D, M. Ich wartości są następujące:
| I | V | X | L | C | D | M |
| 1 | 5 | 10 | 50 | 100 | 500 | 1000 |
Pozostałe liczby tworzymy, zestawiając ze sobą powyższe znaki, poczynając od największego do najmniejszego. W celu skrócenia zapisu stosuje się odejmowanie, w którym mniejszy znak poprzedza większy. Przykłady:
| Rzymskie | Dziesiętne | Wyjaśnienie |
|---|---|---|
| XXVII | 27 | dodajemy poszczególne znaki: 10 + 10 + 5 + 1 + 1 |
| MDCCXIII | 1713 | również dodajemy poszczególne znaki: 1000 + 500 + 100 + 100 + 10 + 1 + 1 + 1 |
| IV | 4 | I jest przed V, czyli odejmujemy: -1 + 5 |
| XIX | 19 | I jest przed X, czyli znów odejmujemy: 10 - 1 + 10 |
| DCCXC | 790 | X jest przed C, czyli odejmujemy 10: 500 + 100 + 100 - 10 + 100 |