Największy wspólny dzielnik (NWD)
Największy wspólny dzielnik (NWD) dwóch liczb
całkowitych to największa liczba, przez którą można podzielić te liczby
bez reszty, np. NWD(18, 24) = 6, NWD(12, 21) = 3, NWD(24, 35) =
1.
Największy wspólny dzielnik możemy wyznaczyć również dla kilku liczb,
np. NWD(30, 85, 90) = 5.
Największy wspólny dzielnik wykorzystujemy podczas skracania
ułamków zwykłych.
- Jeżeli największym wspólnym dzielnikiem dwóch liczb jest 1, takie liczby nazywamy liczbami względnie pierwszymi. Do takich liczb zaliczamy np. 15 i 32.
W przypadku małych liczb najlepszym sposobem na znalezienie największego wspólnego dzielnika jest wypisanie wszystkich dzielników tych liczb.
Przykład: NWD(18, 24) za pomocą dzielników
- Dzielniki liczby 18 to 1, 2, 3, 6, 9, 18.
- Dzielniki liczby 24 to 1, 2, 3, 4, 6, 8, 12, 24.
- Wspólne dzielniki liczb 18 i 24 to 1, 2, 3, 6.
- Największy wspólny dzielnik to 6.
Największy wspólny dzielnik możemy również znaleźć za pomocą rozkładu liczb na czynniki pierwsze. Obydwie liczby zapisujemy w postaci iloczynu liczb pierwszych. NWD to iloczyn wszystkich czynników powtarzających się w obu rozkładach.
Przykład: NWD(18, 24) za pomocą rozkładu
- 18 = 2\cdot 3 \cdot 3 = 2\cdot3^2
- 24 = 2 \cdot 2 \cdot 2\cdot 3 = 2^3\cdot 3
- Wspólna część rozkładu na czynniki pierwsze: 2, 3.
- \mathit{NWD}(18, 24) = 2\cdot 3 = 6
Przykład: NWD(540, 315) za pomocą rozkładu
- 540 = 2\cdot 2\cdot3\cdot 3\cdot 3\cdot 5 = 2^2\cdot3^3\cdot 5
- 315 = 3\cdot 3 \cdot 5\cdot 7 = 3^2 \cdot 5\cdot 7
- Wspólna część rozkładu na czynniki pierwsze: 3, 3, 5
- \mathit{NSD}(540, 315) = 3\cdot 3\cdot 5 = 3^2\cdot 5 = 45
NWD można obliczać również za pomocą innych metod, do najbardziej znanych należą algorytmy Euklidesa.
Decydowanie
Szybkie ćwiczenie polegające na wybraniu prawidłowej odpowiedzi spośród dwóch propozycji.
Krok po kroku
Uzupełnianie poszczególnych kroków dłuższego zadania.





